Baankiin Misoomaa Afrikaa hojjetootasaa Itoophiyaa baasee ture deebisuuf akka jiru hime

Baankiin Misoomaa Afrikaa erga Ministira Muummee Abiy Ahimad waliin dubbatee booda hojjetootasaa kanan dura Itoophiyaa keessaa baasee ture akka deebisuuf jedhu beeksise.

Baankiin Misoomaa Afrikaa kanaan dura humnoonni nageenyaa Itoophiyaa hojjattootasaa miidhuu hordofee Itoophiyaatii baasuun isaa ni yaadatama.

Mudde keessa reebichiifi hiraarsuun hojjettoota baankichaarratti raawwatame “sarbama mirga dippilomaasii” ta’uu ibsuun hojjettootasaa baasuuf murteessuu beeksisuun isaa ni yaadatama.

Murtee kun ta’ee turtii ji’a tokkoon booda Baankichi murtee isaa kana deebisee kan kaaseef, waan mudate ilaalchisee Ministirri Muummee Abiy Ahmad dhiifama gaafachuu isaaniitiin akka ta’e eerameera.

Baankiin Misoomaa Afrikaa amma hariiroo inni Itoophiyaa waliin qabu gara duraan turetti deebiyuu isaa kan beeksise ibsa Amajji 19, 2024 baaseenidha.

Baankichi Onkoloolessa 2023 keessa Finfinneetti hojjetootasaa lamarrattii qaamolee nageenyaa mootummaatin haleellaa raawwatamuufi “seeraan ala hidhamanii miidhaan qaamaa” irratti eraawwatamuu ture kan ibsame.

Haleellaa kana ilaalchisuun mootummaan Itoophiyaa qorannoo gaggeessee odeeffannoo akka dhiyeessuuf gaafatee kan ture Baankichi, yeroo sanatti deebii tokkollee akka hin argatiin himee ture.

Kanarraa ka’uun mootummaan bu’aa qorannoofi qaamolee gocha kana raawwatanirratti tarkaanfii fudhate ummataaf hanag ifa godhutti hojjettoonnisaa Itoophiyaa keessaa ba’anii, fageenyarra taa’anii akka hojjetan murtee dabarsee ture.

Baankichi ibsa har’a baaseen hojjetoonnisaa Itoophiyaatii ba’uu isaanii beeksiseera.

Murtee akka hojjetoonnisaa ba’an godheen booda Mudde 2023 gara dhumaa Pirezidantiin Baankichaa Dr. Akiniwumii Odesiinaa gara Finfinneetti imalanii akka turan ibsa kanarratti eerameera. Pirezidantichi imala isaanii gara Finfinneetti taasisan kanaan, Ministira Muummee Abiy Ahimad waliin akka wal arganii turan eeruun, “walga’iin ture bu’a qabeessa turan, rakkoo turaaf furmaati argameera” jechuun mootummaa Itoophiyaa waliin waliigalteerra gahuu ibseera.

Akka ibsi Baankichaa mul’isetti, Dr. Akiinwumii waliin kan wal argan Ministirri Muummee Abiy, maqaa mootummaa Itoophiyaatiin miidhaa qaamaafi sarabama mirga dippilomaasii hojjetoota Baankichaarra gaheef “idileen dhiifama ” dhiyeessaniiru.

Ministirri Muummee Abiy, bu’uura waliigaltee Baankii Misoomaa Afrikaafi Itoophiyaa gidduu jiruun “nageenyi, mirgi hojjetootaa, faayidaa, akkasumas mirgi dippilomaasii himatamuu dhabuu” akka kabajamu akka mirkaneessaniif Baankichi beeksise.

“Dabalataanis, mootummaan [Itoophiyaa] waan Baankicha mudate qorachuufi gabaasa idlee qorannichaa Baankichaaf qooduu, akkasumas warra keessatti hirmaate hundarratti itti gaafatamni akka jiraatu gochuuf murannoo qabu agarsiiseera,” jechuun waliigaltee qaamoleen lamaan irra gahan beeksise.

Taateen akka humnoota nageenyaatiin hojjetoota Baankii Misoomaa Afrikaarra miidhaan gahuuf sababa ta’e, buusii waggaa Itoophiyaan Baankichaaf taasifu waliin kan walqabate ta’uu gaazexaan Keeniyaa beekamaa ‘Daily Nation’ gabaasee ture.

Mootummaa Itoophiyaatiin imeelii dogogoraa maqaa Baankichaatiin isa gaheen maallaqni kun gara akkawontii Baankichaa Meeksiikoo keessa jiruutti ergamuusaa gabaasni kun eeree ture.

Baankiin Misoomaa Afrikaa buusiin waggaa akka isa hin qaqqabiin mootummaa Itoophiyaatiif erga beeksisee booda Baha Afrikaatti daarektarri itti-aanaa Baankichaa Abdul Kamaaraafi aanga’aa Baankichaa biraa Joon Booskoo Bukeeniyaa reebichiifi hidhaan akka irratti raawwatame gabaasichi mul’iseera.

Baankichi hojjetoonnisaa Itoophiyaatii ba’anii turan akka deebiyan mirkaneessuun, Itoophiyaa keessatti hojii idileesaattis deebiyee akka itti fufu beeksiseera.

Ministirri Muummee Abiy gamasaaniitiin ergaa fuula X {kan duraan Tiwiitara ture] irratti dabarsaniin, “michummaan Baankii Misooma Afrikaa waliin qabnu carraaqqii birmadummaa nyaataa Itoophiyaatiif murteessaadha,” jechuun deeggarsi Baankichaa dinagdee biyyattiif barbaachisaa ta’uu eeraniiru. Itti dabaluunis, Itoophiyaan hariiroo Baankicha waliin qabdu cimsuuf murannoo kan qabdu ta’uu beeksisaniiru.

Baankiin Misoomaa Afrikaa Itoophiyaa keessatti pirojektoota hojiirra jiran 22 irratti hojjechaa kan jiru yoo ta’u, pirojektoonni kunneen tilmaamaan dolaara Biliyoona 1.24 baasu.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back To Top